Aansprakelijkheid van ouders en kinderen

Abstract

Inleiding De actualiteit biedt verschillende voorbeelden van schadegevallen waarin minderjarigen (opzettelijk of niet) de hoofdrol spelen: minderjarigen die van op een brug stenen en kasseien werpen naar voorbijrijdende (vracht)wagens 1 of brand stichten. 2 Bij deze schadegevallen rijst de vraag wie de schade moet vergoeden: de minderjarige zelf en/of zijn ouders? Het antwoord is te vinden in het aansprakelijkheidsrecht. Als de schade aanzienlijk is, is de bekommernis dat de minderjarige of zijn ouders voor de rest van hun dagen worden opgezadeld met de financiële gevolgen van de jeugdzonden van de minderjarige. Het inleidend hoofdstuk van dit ouderboek stelt vast dat de positie van ouders en kinderen doorheen de tijd op diverse vlakken sterk geëvolueerd is en duidt in het bijzonder drie evoluties aan: op het vlak van het begrip 'ouders', de invulling van de ouderlijke verantwoordelijkheden en de versterkte rechtspositie van het kind. Deze bijdrage onderzoekt of deze evoluties ook impact hebben op de wijze waarop het aansprakelijkheidsrecht toepassing vindt in de ouder-kindrelatie. Het is het ideale moment om dit te onderzoeken, want het aansprakelijkheidsrecht is recent gemoderniseerd in het kader van de hervorming van het Burgerlijk Wetboek (BW). Sinds 1 januari 2025 is boek 6 'buitencontractuele aansprakelijkheid' in werking getreden. 3 Dit betekent niet dat we onmiddellijk en volledig afscheid nemen van het oude BW. De bepalingen van Boek 6 zijn van toepassing op feiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden en die zich hebben voorgedaan na de inwerkingtreding van deze wet. Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de toekomstige gevolgen van feiten die zich hebben voorgedaan voor de inwerkingtreding van deze wet. 4 Uit deze bijdrage zal blijken dat de vernieuwingen van het aansprakelijkheidsrecht in boek 6 BW de evoluties inzake de positie van ouders en kinderen inderdaad weerspiegelen. Deze bijdrage bespreekt eerst situaties waar een minderjarige schade veroorzaakt aan een derde. Kan de minderjarige dan zelf gehouden zijn tot herstel van de schade? Vervolgens onderzoeken we wie kwalitatief 1