Ortega Ortega t. Spanje (EHRM, 36325/22) – Gelijke beloningszaak gewonnen, maar job verloren: het EHRM over doeltreffende bescherming tegen discriminatie

Abstract

Ortega Ortega t. Spanje (EHRM, 36325/22)-Gelijke beloningszaak gewonnen, maar job verloren: het EHRM over doeltreffende bescherming tegen discriminatie Inleiding 1. De Europese Unie heeft sinds haar beginjaren veel aandacht voor gelijk loon voor gelijk(waardig) werk tussen mannen en vrouwen, met een recente verschuiving van de focus naar loontransparantie. 1 Rechtszaken over gelijke beloning komen doorgaans niet terecht bij het EHRM. Dat is niet verrassend aangezien het EVRM geen werkgerelateerde rechten bevat. 2 In Ortega Ortega t. Spanje kwam het thema van gelijke beloning plots wel binnen het toepassingsgebied van het EVRM. In deze zaak moest het Hof oordelen of de handhaving van het ontslag van de verzoekster verenigbaar was met het verbod van discriminatie uit artikel 14 in samenhang gelezen met het recht op eerbiediging van het privé-, familie en gezinsleven uit artikel 8. Ontslag na een succesvolle gelijke beloningszaak 2. De verzoekster, mevrouw Ortega Ortega, werkte tussen 1994 en 2017 als hoofd van de financiële afdeling voor een onderneming die administratieve diensten verleent aan een bank. In het kader van haar functie hield ze toezicht op de loonlijsten van de medewerkers. 3 3. Op 6 april 2017 diende de verzoekster een verzoek tot bemiddeling in tegen haar werkgever bij het externe Centrum voor Bemiddeling, Arbitrage en Verzoening. Ze beweerde dat ze werd gediscrimineerd op basis van geslacht, aangezien ze een lager loon kreeg dan de drie andere afdelingshoofden, die allemaal mannen waren. Ze eiste gelijke beloning en een schadevergoeding, en voegde bij deze eis een gedetailleerd overzicht van de lonen die elk afdelingshoofd in de loop van de afgelopen jaren had ontvangen. Aangezien er geen schikking tot stand kwam, diende de verzoekster op 8 juni 2017 een juridische vordering voor gelijke beloning in, en hernam ze haar argumenten en de gedetailleerde loongegevens van collega's. Op 10 augustus 2017 wees de Arbeidsrechtbank van Malaga deze vordering toe. 4 1 Het beginsel van gelijke beloning is een van de grondbeginselen van de Europese Unie en maakt al sinds 1957 deel uit van het primair EU-recht. Oorspronkelijk was het beginsel opgenomen in art. 119 EEG-Verdrag, intussen heeft het een plaats in art. 157 VWEU en art. 23, eerste lid Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. In het secundair recht beschermt de Herschikkingsrichtlijn het recht op gelijk loon voor gelijk(waardig) werk voor mannen en vrouwen, zie Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (herschikking) (PbEU 2006, L 204). Na een eerdere, onsuccesvolle aanbeveling, nam de EU in 2023 een richtlijn aan met bindende loontransparantiemaatregelen, zie Aanbeveling 2014/124/EU van de Commissie van 7 maart 2014, 'Het beginsel van gelijke beloning voor mannen en vrouwen versterken door transparantie' (PbEU 2014, L 69/112); en Richtlijn (EU) 2023/970 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie en handhavingsmechanismen (PbEU 2023, L 132/21) (hierna: Loontransparantierichtlijn). 2 Het Hof kan dus enkel oordelen over werkgerelateerde conflicten die een link hebben met een van de burgerlijke en politieke rechten in het Verdrag, zoals het recht op privé-, familie-en gezinsleven (Art. 8 EVRM), de vrijheid van godsdienst (Art. 9 EVRM), de vrijheid van meningsuiting (Art. 10 EVRM) of het recht op eigendom (Art. 1, EP EVRM). Voor een selectie van EHRM-arresten over werkgerelateerde rechten, zie European Court of Human Rights, 'Thematic factsheets: Work-related rights', https://www.echr.coe.int/documents/d/echr/fs_work_eng?download=true (online, geraadpleegd op 27 maart 2026). 3 Ortega Ortega t. Spanje, EHRM 4 december 2025, nr. 36325/22, ECLI:CE:ECHR:2025:1204JUD003632522, par. 2-5. 4 Ortega Ortega t. Spanje, reeds aangehaald, par. 6-14.