Onbeheerde nalatenschappen in vijftien basisprincipes

Abstract

INHOUD 1. De definitie 207 2. De toepassingsvoorwaarden opdat er sprake zou zijn van een onbeheerde nalatenschap 207 3. De band met de saisine 208 4. De eigenschappen van de onbeheerde nalatenschap 208 a. De onbeheerde nalatenschap vergt beheer en vertegenwoordiging 208 b. De vereffeningsnoodzaak: een onbeheerde nalatenschap kent een netto-vereffening 209 c. Een onbeheerde nalatenschap is niet noodzakelijk een definitief gegeven 210 5. Het essentieel onderscheid tussen de onbeheerde en de erfloze nalatenschap 210 6. De partieel onbeheerde nalatenschap 210 7. Wie kan de nalatenschap onbeheerd laten verklaren? 210 8. Een bewindvoerder ad hoc in plaats van een curator over de onbeheerde nalatenschap? 211 9. De parallel tussen de onbeheerde nalatenschap en de beneficiaire nalatenschap 213 10. De onbeheerde nalatenschap en de verkoop van nalatenschapsgoederen 213 a. Elke verkoop vereist een rechterlijke machtiging 214 b. De verkopen door de curator zijn gerechtelijke verkopen met een zuiverend karakter 215 c. De zuiverende verkoop noodzaakt tot een rangregeling 215 11. De procesbevoegdheid van de curator 215 12. Een nalatenschap zonder beheer(der) schept discontinuïteit 216 a. De vereffeningsnoodzaak eigen aan een doelvermogen (vereffeningsboedel) 216 b. Samenloop impliceert een collectief beslag 217 c. De onbeheerde nalatenschap schept ook boedelschulden 217 13. De onbeheerde nalatenschap en de aangifte van nalatenschap 218 14. De kerntaak van de curator over de onbeheerde nalatenschap: beheer en vereffening 218 15. Het einde van het gerechtelijk mandaat van de curator 221 1. De definitie 1. Elk vermogen vergt een titularis-vertegenwoor-diger. De nalatenschap mag geen zwevend ver-mogen worden in een juridisch vacuüm, daarom moeten de belangen van de nalatenschap zo snel mogelijk worden behartigd. 1 Het behartigen van de belangen van de nalaten-schap gebeurt in beginsel door de "natuurlijke" rechtsopvolgers van de erflater, maar dit is geen absolute vereiste. De onbeheerde nalatenschap is een vermogen dat per definitie "onbeheerd" is, zonder beheerder. De notie "beheer" wijst op de saisine of het beheers-bezit. De onbeheerde nalatenschap is bijgevolg de nalatenschap waarvoor geen (natuurlijke of wette-lijke) saisinehouders aan te treffen zijn. Dit gebrek aan natuurlijk beheer (via de saisine) is precies de bestaansreden voor de rechtsfiguur van de onbe-heerde nalatenschap. 2. Van zodra er saisinehouders gekend zijn, kan een nalatenschap niet als onbeheerd worden aan-gemerkt, ook al hebben deze nalatenschapsgerech-tigden hun erfkeuze nog steeds niet gemaakt. De saisine of het wettelijk beheersbezit van de-natuurlijke-nalatenschapsgerechtigden geldt immers van rechtswege door het loutere feit van het overlijden: le mort saisit le vif. Er zijn in beginsel geen formaliteiten vereist opdat deze saisine, met alle rechten (bevoegdheden) en verplichtingen die hieruit voortvloeien, zou gelden. 2 2. De toepassingsvoorwaarden opdat er sprake zou zijn van een onbeheerde na-latenschap 3. Een nalatenschap kwalificeert niet automatisch als onbeheerd na verloop van enige tijd: de kwali-ficatie als onbeheerde nalatenschap vergt een con-stitutieve rechterlijke beslissing die dit vaststelt en