Capita selecta: alles behalve wetenschappelijk?

Abstract

In deze bijdrage stellen we jullie graag het opleidingsonderdeel (OPO) 'Capita Selecta: developments in materials research' voor als onderdeel van de masteropleiding in de materiomics (UHasselt). Sinds het academiejaar 2025-2026 focust Capita Selecta zich echter op alles behalve technische ontwikkelingen in de materiaalwetenschappen. Binnen de nieuwe masteropleiding materiomics werd van in het begin bijzondere aandacht besteed aan duurzaamheid, wetenschappelijke integriteit en maatschappelijke relevantie, maar we merkten dat deze inhouden versnipperd zaten over een aantal opleidingsonderdelen. We kozen ervoor om deze inhouden gaandeweg te groeperen binnen het OPO Capita selecta om hun zichtbaarheid en impact te verhogen door studenten gerichter te laten werken rond deze thema's in interactie met gastsprekers uit het werkveld. Het OPO is zo opgebouwd dat studenten doorheen het academiejaar meermaals uitgedaagd worden om hun eigen kijk op hun opleiding en eigen onderzoek te herzien op basis van de inzichten van de verschillende belanghebbende partijen. Door stil te staan bij de sociale, economische en ecologische dimensies van de wetenschap en door in te zetten op actieve leervormen, verruimen studenten hun blik op de wereld in het algemeen en het materiaalonderzoek in het bijzonder. Concreet reflecteren studenten, vaak in interactie met externen, over hun eigen activiteiten en toekomstige ambities door middel van bijdragen rond toegepaste ethiek, innovatiemanagement en intellectuele eigendomsrechten, wetenschapscommunicatie en science governance. Het OPO Capita Selecta vormt zo een belangrijke schakel bij het verwerven van eindcompetentie 8 binnen de master in Materiomics: "De master in materiomics kan integer handelen en zelfstandig ethische en maatschappelijke implicaties van wetenschappelijke ontwikkelingen in zijn/haar domein beoordelen, met bijzondere aandacht voor duurzaamheid." De gastsprekers krijgen op hun beurt de gelegenheid om de leerinhouden mee vorm te geven en aspecten te behandelen die in een traditionelere opleiding misschien over het hoofd zouden worden gezien. Op die manier dragen de stakeholders actief bij tot het verruimen van de blik van onze studenten/hun toekomstige werknemers. Daarnaast biedt de interactie met studenten de sprekers de kans om feedback te krijgen op de maatschappelijke rol die de vertegenwoordigde bedrijven en organisaties spelen. Dit abstract wordt voorgesteld als een pitch (5-10 minuten), waarbij we inzetten op de verschillende modules en de werkvormen die gehanteerd worden om studenten actief te betrekken in deze reflectie.